06.05.2026 r.

Święto Połowy Okresu Pięćdziesiątnicy (gr. Μεσοπεντηκοστή)przypada w środę czwartego tygodnia po Passze, dokładnie 25. dnia pięćdziesięciodniowego okresu pomiędzy nocą Zmartwychwstania Zbawiciela a Pięćdziesiątnicą. Podkreśla ono nierozerwalność misterium zwycięstwa nad śmiercią i daru Świętego Ducha, który dopełnia paschalne dzieło Chrystusa. Tematycznie święto zakorzenione jest w Janowej perykopie (7,14–30), opisującej nauczanie Zbawiciela w świątyni jerozolimskiej „w połowie święta” Namiotów, kiedy objawia się On jako Mesjasz, Syn posłany przez Ojca.

Stołeczna cerkiew Św. Sofii–Mądrości Bożej, nawiązująca do konstantynopolitańskiej Hagii Sophii zarówno architektonicznie, jak i przede wszystkim duchowo, stanowi jej kontynuatorkę. Z tego względu przejęła także tradycję uroczystego celebrowania Połowy Okresu Pięćdziesiątnicy jako jednego z głównych świąt parafialnych. W bieżącym roku święto to wypadło 6 maja, łącząc się ze wspomnieniem św. wielkiego męczennika Jerzego Zwycięzcy. W przeddzień święta odprawiono całonocne czuwanie, zaś w sam dzień święta, po małym poświęceniu wody, rozpoczęła się św. Liturgia, której przewodniczył Jego Ekscelencja biskup hajnowski Paweł w asyście duchowieństwa Dekanatu Warszawskiego.

W homilii, wygłoszonej po lekturze ewangelicznej perykopy, hierarcha przypomniał m.in. kontekst starotestamentowego święta Namiotów. Było ono pamiątką czterdziestoletniej wędrówki Izraela przez pustynię, a jednym z jego centralnych momentów stanowił obrzęd związany z wodą: arcykapłan udawał się do źródła Siloam u podnóża Syjonu, czerpał czystą wodę w czaszę przy dźwięku trąb, po czym wracał do świątyni, mieszał wodę z winem i polewał nią ołtarz, podczas gdy lud śpiewał wielkie „Alleluja”. Obrzęd ten przywoływał pamięć o cudzie na pustyni, kiedy Bóg przez Mojżesza wyprowadził wodę ze skały, ratując naród od śmierci z pragnienia. Na tle tego obrazu Chrystus objawia się jako prawdziwe Źródło „wody żywej”: Ten, który mówi, że kto w Niego wierzy, sam staje się naczyniem niosącym wodę życia, nigdy nie będzie pragnął, a z jego wnętrza popłyną łaski Świętego Ducha dla tych, którzy pragną Jego działania. Dlatego również w Połowie Okresu Pięćdziesiątnicy w naszych świątyniach dokonuje się poświęcenia wody, aby uobecnić ten zbawczy znak. Biskup Paweł przywołał też słowa jednego z hymnów dnia: „Oświeciwszy się, bracia, połową Okresu Zmartwychwstania i doczekawszy połowy święta Pana, zachowujmy Jego święte przykazania, abyśmy mogli godnie doczekać święta Wniebowstąpienia Zbawiciela i dnia Świętego Ducha”. Wskazał, że święto Połowy Okresu Pięćdziesiątnicy jest nie tylko przypomnieniem teologicznego „środka” między Paschą a Pięćdziesiątnicą, lecz również wezwaniem do duchowej czujności, wytrwałości w zachowywaniu Ewangelii i pogłębiania paschalnej radości w życiu codziennym.

W drugiej części homilii hierarcha nawiązał do obchodzonej tego dnia, pamięci św. męcz. Jerzego Zwycięzcy.

Podczas św. Liturgii śpiewał parafialny chór im. św. Romana Melodosa, nadając świątecznym obchodom szczególnie uroczysty charakter.

W końcowej części św. Liturgii Jego Ekscelencja zachęcił do zgłębiania radości płynącej ze Zmartwychwstania Zbawiciela. Biskup Paweł podkreślił, że tak jak podczas każdej św. Liturgii, również tego dnia modlono się za budowniczych świątyni, a w sposób szczególny za głównego inicjatora wzniesienia ursynowskiej Hagii Sophii, Jego Eminencję metropolitę Sawę, który przekazał wszystkim zebranym arcypasterskie błogosławieństwo. Hierarcha w serdecznych słowach podziękował miejscowemu duchowieństwu, chórowi oraz wszystkim, którzy przyczynili się do przygotowania i godnego przeżycia świątecznych uroczystości.

Obchody Połowy Pięćdziesiątnicy w stołecznej Hagii Sophii zwieńczyła procesja wokół cerkwi, której towarzyszyły paschalne hymny.

ks. Adam Magruk

zdjęcia: diakon Andrzej Golimont

Za: orthodox.pl