21.09.26 r.

Otwierające nowy rok liturgiczny święto Narodzenia Bogurodzicy przynosi radość całemu stworzeniu: na świat przychodzi Maria, w której łonie Syn Boży przyjmie ludzkie ciało. Jej narodzenie zapowiada wcielenie, a przykład sprawiedliwych Joachima i Anny wzywa do cierpliwej nadziei, modlitwy i otwartości na Bożą łaskę.

Z tajemnicą tego święta wiążą się czytane podczas wielkiej wieczerni słowa: „Mądrość zbudowała sobie dom” (Prz 9,1), odnoszone do Bogurodzicy jako żywej świątyni wcielonego Słowa. Nie jest Ona Boską Mądrością, którą jest Syn Boży, lecz Jej domem, gdyż to z Marii Logos przyjmuje człowieczeństwo i zamieszkuje pośród nas. Ta symbolika pomaga zrozumieć obecny w tradycji słowiańskiej zwyczaj obchodzenia świąt patronalnych cerkwi Świętej Sofii, Mądrości Bożej, w Narodzenie lub Zaśnięcie Bogurodzicy. Nawiązuje do niej stołeczna cerkiew Świętej Sofii, dla której Narodzenie Bogurodzicy, obok Połowy Okresu Pięćdziesiątnicy i pamięci św. męczennika Pantelejmona, jest świętem parafialnym.

Uroczystości świąteczne rozpoczęły się w przeddzień święta całonocnym czuwaniem. W sam dzień święta poświęcono wodę, po którym rozpoczęła się św. Liturgia. Przewodniczył jej Jego Eminencja metropolita Sawa, inicjator wzniesienia ursynowskiej świątyni, w asyście Jego Ekscelencji biskupa siemiatyckiego Warsonofiusza oraz przybyłego duchowieństwa.

Po czytaniu perykopy ewangelicznej ze słowem pouczenia zwrócił się biskup Warsonofiusz, który na początku homilii skupił się nad zagadnieniem Mądrości Bożej, dostrzegalnej w harmonii i porządku stworzenia. Człowiek został powołany do życia w jedności z Bogiem, światem i drugim człowiekiem, jednak grzech naruszył tę więź. Powrót do Stwórcy prowadzi nieraz drogą trudnych doświadczeń: chorób, nieszczęść i cierpień, które skłaniają do zastanowienia się nad własnym życiem – zaznaczył hierarcha. Następnie Jego Ekscelencja podkreślił znaczenie troski o wewnętrzny ład oraz oczyszczania obrazu Bożego w człowieku. Wskazał przy tym na Cerkiew jako miejsce duchowej przemiany oraz na świętych, których życie stanowi przykład wierności Bogu. Centralne miejsce w rozważaniach Jego Ekscelencji zajęła Najświętsza Bogurodzica. Wyjątkowy szacunek oddawany Matce Bożej wynika z Jej udziału w tajemnicy Wcielenia. Ona urodziła Bogoczłowieka Chrystusa. Jej bliskość wobec wiernych wiąże się również z doświadczeniem macierzyńskiej miłości i bólu. Stojąc pod krzyżem, patrzyła na śmierć umiłowanego Syna, nie odpowiadając na cierpienie oskarżeniem ani potępieniem. W słowach Zbawiciela skierowanych do apostoła Jana Teologa dostrzec można powierzenie opiece Bogurodzicy wszystkich ludzi. Jego Ekscelencja zachęcał, aby do Dziewicy Marii zwracać się jak najczęściej, nie tylko ze swoimi codziennymi troskami czy prośbami za bliskich, ale i ufnością, że Ta, która sama poznała głębię ludzkiego bólu, na zawsze pozostaje bliska każdemu potrzebującemu jej wsparcia.

Na zakończenie uroczystości liturgicznych arcypasterskie słowo do zgromadzonych w świątyni skierował Jego Eminencja metropolita Sawa. Hierarcha zwrócił uwagę na to, że święto Narodzenia Bogurodzicy zajmuje szczególne miejsce w Bożej ekonomii zbawienia, czyli w działaniu Boga prowadzącym człowieka ku odzyskaniu utraconej jedności ze Stwórcą. Dzieje człowieka naznaczone są doświadczeniem Adama, który został obdarzony wolnością, lecz uległ pokusie i nie dochował posłuszeństwa Bogu. W następstwie tego wyboru wraz z Ewą znalazł się on poza rajem, tracąc zarówno bezpośrednią bliskość Stwórcy, jak i pierwotną harmonię z otaczającą go rzeczywistością. Obrazem tej zmiany może być prosty przykład zaczerpnięty z codzienności: aby cieszyć się pięknem kwiatu, trzeba go najpierw posadzić i otoczyć troskliwą opieką. Życie po upadku wiąże się z wysiłkiem, cierpieniem i koniecznością nieustannego przezwyciężania przeciwności – stwierdził metropolita Sawa.

Na tym tle szczególnego znaczenia nabiera rola Bogurodzicy, która przyjęła w swoim łonie Syna Bożego, stając się Matką Boga Słowa. Tajemnica Wcielenia nie ogranicza się do wydarzenia historycznego, lecz dotyka samego sposobu istnienia człowieka i jego więzi z Bogiem. Przyjęcie ludzkiego ciała przez Chrystusa otwiera drogę powrotu do utraconej wspólnoty ze Stwórcą, a Jego ziemskie życie i cierpienie stanowią wezwanie do wytrwałości w doświadczeniach. Jego Eminencja przypomniał ponadto, że macierzyńska bliskość Bogurodzicy wyraża się w przyjmowaniu radości, trosk, smutków i cierpień wiernych, podobnie jak matka wsłuchuje się w doświadczenia swoich dzieci. W tej perspektywie zrozumiałe staje się przywiązanie prawosławnych do Jej ikon, ich różnorodność oraz związek z miejscami, w których doświadczano Bożej pomocy.

Metropolita Sawa przywołał dodatkowo historię powstania świątyń Mądrości Bożej w Białymstoku i Warszawie, dla których inspiracją była wizyta hierarchy w konstantynopolitańskiej Hagii Sophii. Wspominając wieloletnie starania o ich budowę oraz trudności administracyjne i organizacyjne, podkreślono znaczenie Bożej opieki, wytrwałości oraz wspólnego zaangażowania.

Na zakończenie Jego Eminencja podziękował wszystkim, którzy na co dzień wspierają życie parafialne na warszawskim Ursynowie. Szczególne słowa uznania skierował do dyrygenta i członków miejscowego chóru im. św. Romana Melodosa, doceniając ich pełne zaangażowania poświęcenie, nieustanny trud oraz głęboki, poruszający śpiew, który nadał uroczystościom wyjątkowego charakteru.

W imieniu zgromadzonych głos zabrał proboszcz parafii, ks. mitrat Adam Siemieniuk, wyrażając Jego Eminencji wdzięczność za ojcowską miłość, pasterską troskę i przewodniczenie św. Liturgii.

Uroczystości zakończyły się wspólnym poczęstunkiem.

ks. Adam Magruk

zdjęcia: ks. Paweł Korobeinikov, diakon Andrzej Golimont

Za: orthodox.pl